Sở Giáo dục và Đào Tạo Bến Tre

Bí kíp giáo dục tư tưởng đại đoàn kết dân tộc trong dạy học Lịch sử

Email In PDF.

 GD&TĐ - Cô Nguyễn Thị Tuyết Mai - giáo viên Trường THPT chuyên Bến Tre - cho biết: Qua nghiên cứu, khảo sát, nhiều giáo viên chưa quan tâm đúng mức bồi dưỡng học sinh tư tưởng đại đoàn kết dân tộc. 

Do vậy, việc giáo dục tư tưởng đại đoàn kết  dân tộc thông qua những bài dạy lịch sử cụ thể là yêu cầu bức thiết.

Để thực hiện điều này, trước hết, giáo viên cần nghiên cứu kĩ nội dung từng bài dạy để liên hệ lồng ghép nội dung giáo dục nhằm đạt được mục đích đề ra. Đồng thời, nghiên cứu kỹ về tư tưởng Hồ Chí Minh nói về đại đoàn kết dân tộc …

Sau đó, áp dụng cụ thể vào bài dạy; rút kinh nghiệm, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với đối tượng và thực hiện tiếp...

Về phía học sinh, cần tập sưu tầm tư liệu về đại đoàn kết  dân tộc, tham gia xây dựng bài học; rèn luyện khả năng phân tích, đánh giá, tổng hợp, dự đoán; rèn luyện tính độc lập suy nghĩ. Khi học, học sinh nên  tự đặt ra vấn đề để giải quyết.

Giáo dục tư tưởng đại đoàn kết dân tộc được cô Nguyễn Thị Tuyết Mai áp dụng cụ thể trong từng bài dạy lịch sử như sau: 

Bài 14: Phong trào cách mạng 1930-1935.

Nội dung

Biện pháp tiến hành

Giáo dục tư tưởng

Mục II. Phong trào Cách mạng 1930-1931 với đỉnh cao Xô viết Nghệ- Tĩnh:

Phong trào CM 1930-1931 là phong trào đấu tranh do Đảng lãnh đạo diễn ra trên qui mô toàn quốc, lôi cuốn đôn đảo các tầng lớp tham gia, tiêu biểu là công nhân và nông dân.

* GV giới thiệu và phân tích thêm: Giữa lúc cao trào cách mạng đầu tiên mà đỉnh cao là Xô viết Nghệ Tĩnh đang diễn ra rầm rộ, ngày 18/11/1930, Ban Thường vụ trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra chỉ thị thành lập Hội phản đế đồng minh

*GV hỏi:Tại sao Đảng lại thành lập Hội phản đế đồng minh?

-HS tư duy trả lời và qua đó Gv nêu lên tầm quan trọng của việc đoàn kết dân tộc để chống kẻ thù chung.

 

 

 

*Qua việc Đảng thành lập tổ chức Hội phản đế đồng minh

à đây là hình thức đầu tiên của Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam.

* Qua đây GV đã giáo dục được nền tảng đầu tiên để hình thành tư tưởng Đại đoàn kết dân tộc.

Bài 15: Phong trào dân chủ 1936-1939

Nội dung

Biện pháp tiến hành

Giáo dục tư tưởng

Mục II; Phong trào dân chủ 1936- 1939:

1. Hội nghị BCH TW Đảng CS Đông Dương ( 7/1936):

-chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương

 

* GV phân tích: Trong quá trình cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, nội dung và hình thức tổ chức của Mặt trận có sự thay đổi phù hợp với nhiệm vụ cách mạng từng lúc, từng nơi. Đó là Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương, đến 3/1938 đổi thành Mặt trận dân chủ Đông Dương trong những năm đấu tranh hợp pháp 1936 – 1939.

*GV phát vấn: So sánh lực lượng tham gia 2 tổ chức Hội phản đế đồng minh Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương.

*GV mở rộng thêm: Ngày 30/10/1936, Đảng Cộng sản Đông Dương đưa ra chính sách mới nhằm khắc phục những sai lầm trong nhận thức và hành động trong quá trình thực hiện liên minh thời kỳ trước. Đảng Cộng sản Đông Dương chủ trương thành lập Mặt trận Thống nhất Nhân dân Phản đế nhằm cụ thể hóa chính sách này. Việc tập hợp lực lượng trong Mặt trận được công khai qua bức thư ngỏ của Đảng Cộng sản Đông Dương gửi cho Chính phủ Mặt trận Nhân dân Pháp bày tỏ sự đồng tình với nhân dân Pháp, kêu gọi ban hành một số quyền tự do dân chủ cơ bản cho nhân dân Đông Dương và hô hào "tất cả các đảng phái chính trị, tất cả các tầng lớp nhân dân Đông Dương tham gia Mặt trận nhân dân Đông Dương"à đoàn kết quốc tế.

*GV liên hệ tình hình hiện nay.

*Sự chuyển hướng sách lược của Đảng CS Đông Dương phù hợp với tình hình mớià quan điểm của Hồ Chí Minh được đảng vận dụng một cách sáng tạo trong thời kì này “Người căn dặn, trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương pháp tập hợp cho phù hợp với những đối tượng khác nhau,…”.

 

 

 

àHS nhận thức được rằng đến thời kì 1936-1939 Đảng tập hợp lực lượng"tất cả các đảng phái chính trị, tất cả các tầng lớp nhân dân Đông Dương tham gia Mặt trận Thống nhất nhân dân Đông Dương" nhằm đấu tranh đòi dân sinh dân chủ.

à Giáo dục tư tưởng đoàn kết quốc tế cho HS: Trong tư tưởng Hồ Chí Minh: Người chủ trương đoàn kết rộng rãi, chặt chẽ và lâu dài toàn dân tộc thành một khối. Đoàn kết dân tộc kết hợp với đoàn kết quốc tế sẽ tạo ra sức mạnh to lớn để chiến thắng mọi kẻ thù.

 

 

 

.à Trang bị cho HS tinh thần đoàn kết quốc tế.

Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng Tám  ( 1939-1945). Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời

Nội dung

Biện pháp tiến hành

Giáo dục tư tưởng

Mục II. Phong trào giải phóng dân tộc từ 9/1939 đến 3/ 1945:

1. Hội nghị BCH TW Đảng CS Đông Dương tháng 11/1939.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Hội nghị lần thứ 8 BCH TW Đảng CS Đông Dương

( 5/1941)

*GV phân tích nguyên nhân: Tháng 9 năm 1939,chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ, Mặt trận Dân chủ Đông dương bị thực dân Pháp thẳng tay đàn áp. Cùng với sự đầu hàng thoả hiệp của thực dân Pháp với phát xít Nhật, vấn đề sống còn của các dân tộc Đông Dương đã đặt ra. Tháng 11/1939 Đảng Cộng sản Đông Dương đã kịp thời chuyển hướng chỉ đạo, chuyển cuộc vận động Mặt trận Dân chủ thành Mặt trận Dân tộc thống nhất chống chiến tranh đế quốc với tên gọi chính thức: Mặt trận Dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương nhằm liên hiệp tất cả các dân tộc Đông Dương, các giai tầng, đảng phái, cá nhân có tinh thần phản đế muốn giải phóng dân tộc chống đế quốc, bè lũ tay sai của chúng và vua chúa bản xứ phản bội quyền lợi dân tộc. Các tổ chức phản đế phát triển nhanh chóng dưới hình thức bí mật và công khai.

*Ngày 19/5/1941, theo sáng kiến của Hồ Chí Minh, Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) thành lập tại Pắc Pó (Cao Bằng) Mặt trận Việt Minh trong cao trào đánh Pháp, đuổi Nhật đưa tới thành công của Cách mạng Tháng Tám /1945 và việc thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà,

-Từ sáng kiến triệu tập toàn quốc đại biểu đại hội, Đại hội Quốc dân do Tổng bộ Việt minh triệu tập họp ở Tân trào trong 2 ngày 16-17/8/1945 đã thông qua lệnh tổng khởi nghĩa, quyết định quốc kỳ, quốc ca cử ra Uỷ ban giải phóng dân tộc tức là Chính phủ lâm thời do Hồ Chí minh làm Chủ tịch và ngày 2/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc tuyên ngôn độc lập, đại biểu tổng bộ Việt minh Nguyễn Lương Bằng đọc lời hiệu triệu đồng bào cả nước.

 

 

 

 

 

 

 

à Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng à thay đổi tên gọi của mặt trận cho phù hợp, chứ thực chất vẫn thực hiệc chính sách đại đoàn kết dân tộc để tập hợp lực lượng chống kẻ thù chung.

 

 

 

 

 

 

- Mặt trận Việt minh thu hút được mọi giới đồng bào yêu nước, từ công nhân, nông dân, trí thức, tiểu tư sản đến tư sản dân tộc, phú nông và một số địa chủ nhỏ có tinh thần yêu nước, đưa tới cao trào đánh Pháp, đuổi Nhật của toàn dân ta trong những năm 1941-1945, Mặt trận Việt minh là một trong những nhân tố cơ bản bảo đảm cho cách mạng thành công.

 

 

Bài 17:Nước Việt Nam dân chủ công hòa từ 2/9/1945 đến trước 19/12/1946:

Nội dung

Biện pháp tiến hành

Giáo dục tư tưởng

Mục II. Xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính:

1. Xây dựng chính quyền cách mạng

*GV giới thiệu thêm: Tháng 5 năm 1946, giữa lúc nước Việt nam dân chủ cộng hoà vừa ra đời phải đương đầu với nhiều khó khăn lớn, cũng theo sáng kiến của Người, một Ban vận động thành lập Hội liên hiệp quốc dân Việt nam gồm 27 người với đại biểu Việt minh là Hồ Chí Minh, được thành lập .

*GV hỏi HS ? Vị trí của 2 tổ chức Việt minh và Liên Việtà cùng nhau làm chỗ dựa vững chắc cho chính quyền Cách mạng non trẻ đối phó có hiệu lực với thù trong giặc ngoài

 

 

 

 

 

àNhằm mở rộng hơn nữa khối đoàn kết dân tộc.

 

 

 

 

Bài 19: Bước phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp ( 1951- 1953)

Nội dung

Biện pháp tiến hành

Giáo dục tư tưởng

Mục III. Hậu phương kháng chiến phát triển mọi mặt:

*Về chính trị

*GV phân tích: Tháng 3 năm 1951, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã đi vào giai đoạn quyết liệt, thực hiện khẩu hiệu " Tất cả cho tiền tuyến ", yêu cầu tập hợp các hình thức tổ chức Mặt trận,lúc này Mặt trận Việt Minh và Hội Liên Việt, hai tổ chức Mặt trận được hợp nhất thành Mặt trận Liên Việt.

*Mặt trận Liên Việt đã góp phần động viên công sức của toàn quân, toàn dân lập nên chiến thắng lịch sử Điện Biên phủ, đưa đến việc ký kết hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 công nhận chủ quyền, độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt nam.

 

 

 

àĐể đoàn kết động viên toàn dân ta tập trung sức người sức của đẩy mạnh kháng chiến trở nên cấp bách. Với các chủ trương đường lối đúng đắn Đảng Lao động Việt Nam và sự ủng hộ tích cực của các Đảng Xã hội, Đảng Dân chủ, các tổ chức chính trị, các nhân sĩ trí thức trong Mặt trận Việt Minh và Hội Liên Việt

Qua các bài học trên, để mở rộng khối đoàn kết dân tộc giáo viên liên hệ giới thiệu:   

Nội dung

Biện pháp tiến hành

Giáo dục tư tưởng

*Liên hệ để giáo dục:

1.Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

2.Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hoà bình Việt nam

 

 

*Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (9/1955).

* Trong cao trào Đồng Khởi của đồng bào miền Nam, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam(12/1960).

Mặt trận dân tộc giải phóng không ngừng củng cố và mở rộng khối đoàn kết dân tộc, tổ chức và động viên đồng bào và chiến sĩ miền Nam đẩy mạnh đấu tranh trên cả ba mặt trận: quân sự, chính trị và ngoại giao. ảnh hưởng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng không ngừng được mở rộng trong các tầng lớp nhân dân miền Nam và uy tín của mặt trận đã được nâng cao trên trường quốc tế

*Trong cao trào tiến công và nổi dậy đầu xuân Mậu Thân (1968) Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hoà bình Việt nam ra đời (20-4-1968).

*Phấn đấu cho một mục tiêu chung là giải phóng miền Nam, bảo vệ và xây dựng miền Bắc thực hiện thống nhất nước nhà, Mặt trận Tổ quốc Việt nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam và Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hoà bình Việt nam đã luôn luôn hợp tác chặt chẽ, hỗ trợ nhau tạo nên một sức mạnh không gì lay chuyển nổi của khối đại đoàn kết dân tộc, và đã đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của toàn dân đến thắng lợi hoàn toàn, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thực hiện thống nhất nước nhà.

*Sau khi cả nước đã được độc lập, sự thống nhất và toàn vẹn của một quốc gia đòi hỏi hợp nhất 3 tổ chức mặt trận. Nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới, Đại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất họp từ 31-1 đến 4-2-1977 tại thành phố Hồ Chí Minh đã thống nhất ba tổ chức Mặt trận ở hai miền Nam Bắc nước ta thành một tổ chức Mặt trận Dân tộc thống nhất duy nhất lấy tên là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

.

 

 

à tiếp tục sự nghiệp đoàn kết toàn dân của Mặt trận Liên Việt.

àNhằm đoàn kết toàn dân đánh bại chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ, đánh đổ chính quyền tay sai của chúng, giải phóng miền Nam, tiến tới thống nhất Tổ quốc. Với đường lối đúng đắn ấy, Mặt trận Dân tộc Giải phóng đã tập hợp các tầng lớp nhân dân, các tổ chức và mọi người Việt nam yêu nước, để cùng nhau chống Mỹ cứu nước.

 

à Kết tụ từ các phong trào đấu tranh yêu nước của các giới sinh viên, học sinh, trí thức, đồng bào tôn giáo, công thương gia, nhân sĩ dân chủ tại các thành thị miền Nam, Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hoà bình Việt nam bằng những công tác trong nước và ngoài nước đã góp sức động viên xúc tiến các phong trào ấy, tăng thêm sức mạnh cho khối đoàn kết toàn dân, chống Mỹ cứu nước.

 

 

 

 

à Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống nhất ý chí của tất cả các tổ chức của các giai tầng trong xã hội, các cá nhân tiêu biểu của các dân tộc, tôn giáo, tầng lớp, các vị lãnh đạo tiêu biểu cho ý chí đoàn kết của dân tộc, luôn phấn đấu xây dựng khối Đại đoàn kết dân tộc vững mạnh, thực hiện mục đích xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh".

Hải Bình (ghi)

 

Danh mục

Đăng nhập